Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí truy cập mở BMJ Nutrition Prevention & Health, uống nước ép ổi thường xuyên có thể là một cách đơn giản và tiết kiệm để giúp giảm nguy cơ thiếu máu ở phụ nữ và các bé gái tuổi vị thành niên tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.  

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng việc kết hợp nước ép ổi với thực phẩm bổ sung sắt dường như cải thiện mức hemoglobin (một loại protein có trong tế bào hồng cầu) hiệu quả hơn so với chỉ dùng thực phẩm bổ sung sắt đơn thuần. Những phát hiện này cho thấy nước ép từ loại trái cây nhiệt đới này có thể trở thành một bổ sung hữu ích cho các chương trình dinh dưỡng nhằm ngăn ngừa thiếu máu do thiếu sắt ở những khu vực có tỷ lệ mắc tình trạng này cao. 

Thiếu máu do thiếu sắt đặc biệt phổ biến ở phụ nữ mang thai và các bé gái tuổi vị thành niên tại nhiều quốc gia đang phát triển. Tình trạng này có thể dẫn đến mệt mỏi, suy nhược, khó tập trung, biến chứng thai kỳ và tăng nguy cơ mắc bệnh nặng hoặc tử vong. 

Vì sao nước ép ổi có thể giúp ích

Ổi rất giàu vitamin C tự nhiên, giúp cơ thể hấp thụ sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật hiệu quả hơn. Theo các nhà nghiên cứu, ổi chứa lượng vitamin C gấp bốn lần so với cam trên 100 gram. Ngoài vitamin C, ổi còn cung cấp vitamin A, folate, chất xơ và một lượng nhỏ sắt. 

Một số nghiên cứu nhỏ hơn được thực hiện ở Indonesia đã cho thấy uống nước ép ổi có thể làm tăng nồng độ hemoglobin, nhưng các nhà nghiên cứu cho biết bằng chứng tổng thể chưa từng được xem xét cùng nhau trong một phân tích toàn diện trước đây.  

Bài đánh giá đã xem xét 17 nghiên cứu

Để hiểu rõ hơn về những lợi ích tiềm năng, các nhà nghiên cứu đã phân tích các nghiên cứu được công bố bằng tiếng Anh từ năm 2000. Họ đã xác định được 17 nghiên cứu đủ điều kiện, bao gồm 15 nghiên cứu bán thực nghiệm và hai thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên. 

Sáu nghiên cứu tập trung vào các cô gái tuổi vị thành niên, trong khi 11 nghiên cứu liên quan đến phụ nữ mang thai. Hầu hết các nghiên cứu đều xem xét nước ép ổi cùng với việc bổ sung sắt. 

Các nhà nghiên cứu đã kết hợp dữ liệu từ 12 nghiên cứu liên quan đến 235 phụ nữ và các cô gái tuổi vị thành niên. Nhìn chung, những người tham gia đã trải qua sự gia tăng trung bình mức hemoglobin là 1,71 g/dl sau khi uống nước ép ổi. 

Khi các nhà nghiên cứu xem xét từng nhóm riêng biệt, các cô gái tuổi vị thành niên cho thấy mức tăng trung bình là 1,52 g/dl, trong khi phụ nữ mang thai trải qua mức tăng trung bình là 1,84 g/dl. 

Nước ép ổi kết hợp với viên uống bổ sung sắt cho kết quả tốt hơn

Năm nghiên cứu đã so sánh trực tiếp nhóm phụ nữ chỉ uống viên bổ sung sắt với nhóm phụ nữ uống viên bổ sung sắt kết hợp với nước ép ổi. Mỗi nhóm gồm 102 người tham gia. 

Kết quả cho thấy phương pháp kết hợp nước ép ổi dẫn đến mức hemoglobin trung bình cao hơn 1,29 g/dl so với chỉ uống viên bổ sung sắt. 

Các nhà nghiên cứu cho biết: "Việc tăng 1-2 g/dl có thể giúp chuyển từ tình trạng thiếu máu nhẹ hoặc trung bình sang không thiếu máu, cải thiện tình trạng mệt mỏi, chức năng nhận thức và năng suất làm việc." 

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý một số hạn chế quan trọng. Tất cả các nghiên cứu đều được thực hiện tại Indonesia, và có sự khác biệt lớn về thiết kế nghiên cứu, loại ổi, liều lượng, thời gian can thiệp và đặc điểm của người tham gia. 

Các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo rằng hầu hết các bằng chứng đến từ các nghiên cứu bán thực nghiệm hơn là các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng mạnh mẽ hơn. Ngoài ra, các nghiên cứu không bao gồm theo dõi dài hạn, khiến cho việc xác định lợi ích có thể kéo dài bao lâu vẫn chưa rõ ràng. 

Nước ép ổi có thể trở thành một phần của các chương trình y tế công cộng?

Mặc dù có những hạn chế, các nhà nghiên cứu tin rằng nước ép ổi vẫn có thể trở thành một chiến lược dinh dưỡng thiết thực và chi phí thấp để giảm thiểu tình trạng thiếu máu nhẹ đến trung bình. 

Họ chỉ ra: "Việc tích hợp nước ép ổi vào các chương trình dinh dưỡng học đường, gói chăm sóc trước sinh hoặc các sáng kiến ​​​​y tế cộng đồng có thể là một cách tiếp cận khả thi để giải quyết tình trạng thiếu máu nhẹ đến trung bình, phù hợp với Thập kỷ Hành động về Dinh dưỡng của Liên Hợp Quốc (2016-2025), trong đó nhấn mạnh sự đa dạng hóa chế độ ăn uống và các thực phẩm giàu chất dinh dưỡng có nguồn gốc địa phương." 

Họ cũng cho biết nước ép ổi vốn đã được chấp nhận rộng rãi về mặt văn hóa ở nhiều khu vực của châu Á và có giá tương đối rẻ, khiến nó trở thành một công cụ y tế công cộng tiềm năng bền vững. 

Họ nói thêm: "Với hàm lượng dinh dưỡng cao, giá cả phải chăng và sự chấp nhận về mặt văn hóa trên khắp châu Á, nước ép ổi mang đến một biện pháp can thiệp chi phí thấp đầy hứa hẹn. Việc tăng cường chuỗi cung ứng địa phương, tiêu chuẩn hóa công thức và lồng ghép các phương pháp ăn uống như vậy vào các chương trình dinh dưỡng y tế công cộng có thể cùng nhau góp phần kiểm soát thiếu máu bền vững hơn." 

Giáo sư Sumantra Ray, nhà khoa học trưởng kiêm giám đốc điều hành của Viện NNEdPro Global về Thực phẩm, Dinh dưỡng và Sức khỏe, cho biết các phát hiện này củng cố kiến ​​thức hiện có về việc vitamin C giúp cải thiện khả năng hấp thụ sắt. 

Ông nhận xét: "Nghiên cứu này dựa trên vai trò đã được chứng minh của các nguồn thực phẩm giàu vitamin C trong việc tăng cường hấp thụ sắt và cải thiện hiệu quả của việc bổ sung sắt." 

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng vẫn cần nhiều nghiên cứu nghiêm túc hơn trước khi nước ép ổi có thể được khuyến nghị như một chất thay thế cho phương pháp điều trị thiếu máu thông thường. 

Ông nói thêm: "Nhưng do nghiên cứu bán thực nghiệm, sự khác biệt lớn trong thiết kế nghiên cứu, cỡ mẫu nhỏ và thời gian theo dõi hạn chế nên cần thận trọng khi diễn giải các phát hiện. Nếu không có thêm nghiên cứu nghiêm túc, xác định liều lượng điều trị tốt nhất và thời gian sử dụng, nước ép ổi không thể được khuyến nghị như một phương pháp thay thế cho điều trị thông thường ở những người có nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt."

Theo Science Daily