Nghiên cứu mới cho thấy trái việt quất dại có lợi cho sức khỏe tim mạch và đường ruột

Một bài đánh giá khoa học mới được công bố đã tổng hợp hàng thập kỷ nghiên cứu về ảnh hưởng của trái việt quất dại đối với sức khỏe tim mạch và chuyển hóa. Lĩnh vực sức khỏe này bao gồm các chỉ số quan trọng như chức năng mạch máu, huyết áp, lipid máu (cholesterol và triglyceride) và đường huyết (glucose).

Bài đánh giá này được đăng trên tạp chí Critical Reviews in Food Science and Nutrition và xuất phát từ một hội thảo chuyên gia do Hiệp hội Việt quất dại Bắc Mỹ tổ chức tại thị trấn Bar Harbor, bang Maine, Hoa Kỳ. Hội thảo có sự tham gia của mười hai chuyên gia đại diện cho các lĩnh vực dinh dưỡng, khoa học thực phẩm, chế độ ăn uống, chuyển hóa và sinh lý dinh dưỡng, sức khỏe tim mạch và nhận thức, sức khỏe đường ruột và vi sinh vật học, cũng như các mô hình nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng. Mặc dù các thành viên tham gia được hoàn trả chi phí đi lại để tham dự hội nghị, nhưng không có nguồn tài trợ nào được cung cấp cho việc viết hoặc phát triển bài đánh giá này.

Nhiều thập kỷ nghiên cứu lâm sàng được xem xét lại

Bài báo đánh giá 12 thử nghiệm lâm sàng trên người được tiến hành trong vòng 24 năm tại bốn quốc gia, tập trung nghiên cứu tác dụng chuyển hóa tim mạch của trái việt quất dại. Ngoài ra, các tác giả đã xem xét hàng chục nghiên cứu lâm sàng, chuyển dịch và cơ chế liên quan đến trái việt quất dại, trái việt quất trồng, cùng với nhiều kết quả chuyển hóa tim mạch khác nhau.

Nhìn chung, các tác giả báo cáo rằng bằng chứng mạnh mẽ và nhất quán nhất là về sự cải thiện chức năng mạch máu. Các phát hiện liên quan đến huyết áp, lipid máu và điều hòa đường huyết được đánh giá là đầy triển vọng, mặc dù các tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của các thử nghiệm lâm sàng lớn hơn và được kiểm soát cẩn thận hơn để xác nhận những tác dụng này.

Ngoài các chỉ số chuyển hóa tim mạch truyền thống, bài đánh giá cũng xem xét các kết quả liên quan đến sức khỏe chuyển hóa tim mạch tổng thể, bao gồm sức khỏe đường ruột và hiệu suất nhận thức.

Chức năng mạch máu cho thấy lợi ích rõ ràng nhất

Trong số các nghiên cứu lâm sàng được xem xét, cải thiện chức năng mạch máu nổi bật là một trong những phát hiện đáng tin cậy nhất. Nghiên cứu cho thấy trái việt quất dại có thể hỗ trợ chức năng nội mô (hay khả năng giãn nở và phản ứng của mạch máu với các kích thích). Một số nghiên cứu quan sát thấy những thay đổi chỉ trong vài giờ sau khi ăn một khẩu phần việt quất dại duy nhất, trong khi những nghiên cứu khác báo cáo lợi ích sau khi tiêu thụ việt quất dại thường xuyên trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Những thay đổi trong hệ vi sinh vật đường ruột có thể đóng vai trò quan trọng

Theo các tác giả, trái việt quất dại chứa chất xơ và polyphenol phần lớn đến đại tràng mà không bị phân hủy (chỉ khoảng 5% đến 10% các hợp chất này được chuyển hóa hoặc hấp thụ ở ruột non). Tại đó, vi khuẩn đường ruột sẽ chuyển hóa chúng thành các chất chuyển hóa có thể đi vào máu. Các sản phẩm chuyển hóa do vi khuẩn tạo ra này có thể chiếm tới 40% các hợp chất hoạt tính được tìm thấy trong máu sau khi tiêu thụ các thực phẩm giàu polyphenol như trái việt quất dại.

Một nghiên cứu lâm sàng kéo dài sáu tuần được nêu bật trong bài đánh giá cho thấy rằng người lớn tiêu thụ 25 gram bột việt quất dại sấy khô mỗi ngày đã có sự gia tăng các loài vi khuẩn Bifidobacterium có lợi. Mặc dù bài đánh giá xác định hệ vi sinh vật đường ruột là một yếu tố có khả năng góp phần vào tác dụng chuyển hóa tim mạch của trái mọng, các tác giả lưu ý rằng cần nghiên cứu thêm để làm rõ chính xác quá trình này hoạt động như thế nào.

Hiệu suất nhận thức và các kết quả liên quan đến não bộ

Bài đánh giá cũng tóm tắt các nghiên cứu can thiệp ở người lớn tuổi cho thấy rằng việc tiêu thụ việt quất dại có thể hỗ trợ một số khía cạnh của hiệu suất nhận thức. Sự cải thiện đã được quan sát thấy ở các lĩnh vực như tốc độ tư duy và trí nhớ. Những tác dụng này có thể liên quan đến sự lưu thông toàn thân tốt hơn và các cải thiện chuyển hóa tim mạch khác và đã được báo cáo sau cả khi tiêu thụ một lần và sau các can thiệp dài hạn hơn.

Tác dụng đối với huyết áp, cholesterol và đường huyết

Đối với những người có nguy cơ chuyển hóa tim mạch cao, một số nghiên cứu được đưa vào bài đánh giá đã báo cáo những cải thiện có ý nghĩa lâm sàng về huyết áp, kiểm soát đường huyết và các chỉ số lipid (mỡ máu) như cholesterol toàn phần, cholesterol LDL và triglyceride sau vài tuần tiêu thụ việt quất dại.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng kết quả có thể khác nhau tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe ban đầu, việc sử dụng thuốc, chế độ ăn uống tổng thể và sự khác biệt cá nhân về quá trình trao đổi chất và hệ vi sinh vật đường ruột. Họ khuyến khích các nghiên cứu trong tương lai tập trung vào việc xác định những người "phản ứng tích cực", xác định liều lượng và dạng thực phẩm tối ưu, và mở rộng phạm vi các dấu ấn sinh học được kiểm tra.

Nhiều con đường sinh học có thể liên quan

Sarah A. Johnson, Tiến sĩ, chuyên gia dinh dưỡng, Phó Giáo sư tại Đại học Bang Florida, giải thích:  "Điều làm cho trái việt quất dại trở nên đáng chú ý là chúng chứa nhiều polyphenol và chất dinh dưỡng và dường như không chỉ mang lại lợi ích sức khỏe thông qua một cơ chế duy nhất. Bằng chứng cho thấy những trái mọng này có thể hỗ trợ nhiều con đường sinh học liên quan đến sức khỏe tim mạch chuyển hóa, từ chức năng mạch máu đến viêm nhiễm và stress oxy hóa, với các tác dụng có thể khác nhau ở mỗi người. Nghiên cứu gần đây về vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột trong việc xác định lợi ích sức khỏe của chúng rất thú vị và có thể giúp các nhà nghiên cứu xác định cách hỗ trợ hệ vi sinh vật đường ruột để tăng cường lợi ích sức khỏe của chúng."

Bài đánh giá này nêu ra một số cơ chế khả thi, bao gồm tín hiệu oxit nitric hỗ trợ tuần hoàn máu khỏe mạnh, các con đường liên quan đến viêm nhiễm và stress oxy hóa, chuyển hóa lipid và glucose, và tương tác với hệ vi sinh vật đường ruột.

Lượng tiêu thụ trái việt quất dại được nghiên cứu như thế nào?

Trái việt quất dại đã được thử nghiệm dưới nhiều hình thức khác nhau trong các nghiên cứu được xem xét. Lợi ích sức khỏe được quan sát thấy khi tiêu thụ thường xuyên trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng với khẩu phần ăn thực tế. Trên thực tế, điều này có nghĩa là ăn khoảng một cốc trái việt quất dại mỗi ngày.

Vì hầu hết trái việt quất dại được bán đông lạnh, chúng rất dễ bảo quản và sử dụng quanh năm. Chúng có thể được thêm vào sinh tố, ngũ cốc yến mạch, sữa chua, salad hoặc các loại bánh nướng.

Tại sao trái việt quất dại lại có giá trị dinh dưỡng khác biệt?

Trái việt quất dại, đôi khi được gọi là việt quất bụi thấp, được trồng ở bang Maine, Hoa Kỳ và miền Đông Canada trong điều kiện môi trường khắc nghiệt, bao gồm cả mùa đông khắc nghiệt. Những điều kiện khắc nghiệt này có thể khiến cây trồng sản sinh ra nhiều hợp chất bảo vệ khác nhau, đặc biệt là polyphenol như anthocyanin (có đặc tính chống oxy hóa). Trái việt quất dại chứa khoảng 30 dạng anthocyanin khác nhau.

Tiến sĩ Dorothy Klimis-Zacas, Giáo sư Dinh dưỡng Lâm sàng tại Đại học Maine, nhận xét: "Trái việt quất dại đã được con người trân trọng từ hàng nghìn năm nay. Kiến thức truyền thống đã công nhận giá trị của chúng, và các nghiên cứu ngày nay tiếp tục khám phá cách thành phần độc đáo của trái việt quất dại có thể hỗ trợ sức khỏe khi được ăn như một phần của chế độ ăn uống cân bằng tổng thể."

Theo Science Daily